Sarrera
Orokorrean esan bezala komeni da bereiztea herri kantu eta bertso
doinu popularren jasotzaile edo biltzaileak alde
batetik eta zabaltzaile edo dibulgatzaileak bestetik.
Haiek herriak ahoz aho zerabiltzan doinuak kantutegietara jaso
edo bildu zituzten, zehaztasun zientifikoz jaso ere, eta dibulgatzaileek
haien kantutegietatik hartu eta herrian zabaldu dituzte, nahiz
liburutxoen bidez nahiz disko-kaseten bidez eta informaziorik
gabe, orokorrean behintzat. Musikadun liburutaz ari gara hemen
batipat; 200 inguru erabili ditugu, horietako batzuk melodia hutsez
datoz eta beste batzuk harmonizaturik. Baina sartu ditugu musikarik
gabeko zazpi bertso edo kantu liburu dibulgatzaile oinarrizkoenak
ere. Eta baita 230 inguru disko-kaset ere, bertsoz grabaturik,
doinua gure lurrean zenbateraino sustraitu ote den jakitea komeni
baitzaigu.
Bibliografia honetako autore eta liburu diskoen zerrenda luze
honetan maila eta garrantzi desberdinetakoak dituzu. Izar klase
guztietakoak datoz bat bestearen ondoren, batek mila doinu dakarzkigun
bitartean, bestea bizpahirurekin bakarrik baidatorkigu. Zerrenda
berean datoz pianorako partitura solteak, eta baita Pastoral liburutxoa
ere adibidez, atzekaldean bi orritan doinuak dakartzalako.
Badakit asko eta onak uzten ditudala albora baina bertsozaleari
lana erreztearren eta izar argitsuenak aipatuz, J. D. Salaberri
mauletarra, J. A. Santesteban donostiarra, Charles Bordes frantsesa,
R. M. Azkue lekeitiarra, Aita Donostia, Dufau-Barbier-Gabriel
Lertxundi Ifarraldekoak eta Antonio Zabala tolosarraren lan eskerga
nabarmenduko nituzke jasotzaileen artean, besteak beste. Puntu
honetara iristean berriro aipatu behar dut Aita Donostiaren Obras
Completas delakoak oraindik argitara gabe egotearen hutsune mingarria;
baina bestalde, Aita Jorge de Riezu kaputxinoa izan dugu Donostiaren
aingeru goardako leiala, honen lan gehienak zientifikoki argitaratzen
lan paregabea egin diguna.
Zabaltze lanetan aipagarriak dira besteak beste Ifarraldean Mariya
eta Kantuz liburutxoak eta Hegoaldean hainbeste argitalpen
izan duen Boga Boga popularra. Disko-kasetei buruz berriz
ikusiko duzu zerrendako asko argitaletxeen bitartez argitaratuak
izan baldin badira ere, beste asko grabazio partikularrak direla,
neuk edo adiskideek grabatuak.
Bertsozaleak argiago ikus dezan, atal desberdinetan banatu dugu
bibliografia: musikadun liburu eta partiturak alde batetik, musikarik
gabeko zenbait liburu oinarrizko bestetik. Erabili ditugun disko
kasetak ere bi ataletan bereizi ditugu; argitaratuak eta argitara
gabeak.