Gure herri musika aztertzen hasi eta hainbeste kopla eta bertso bertan topatzearen aurkikuntzak harritu baldin baninduen, tamaina apalagotan baina antzeko zerbait gertatu zitzaidan euskal musika polifonikoarekin. Oi laborari gaixua, Maritxu nora zoaz, Sed libera nos a malo, Goizean goizik, Pilota partida bat, Bortian Ahuzki, Xori errexinula, Beti penetan, Maitatua sobera, Lurraren pean, Albaiteruen sala, Larre gorrian, Norat joaiten zira, Mendekoste festetan... eta horrela jarrai daiteke aurrera, musika polifonikoaren barrenean aurkitzen ditugun bertso doinuak izendatzen. Gure musikariek noski herri musikaren iturri emankorrera jo dute melodia horien gain beren joku musikalak eginez edertu eta gure abesbatza, otxote eta koruen esku uzteko; herriagandik jasotakoa herriari itzuliaz.

Zenbat aldiz entzun ote dizkiegu gure herrietako koru bikainei lauzpabost abotsetara armonizaturiko abesti eder horietakoak, kantatzen ari ziren bertsoa Txirrita, Etxahun, Bordel edo beste bertsolariren batena zela konturatu gabe!. Goraipatzekoa da arlo honetan Aita Donostia musikari finak egindako lan aparta; batez ere Nafarraldeko baserri eta auzoz auzo jasotako doinu bitxi ederrak, gero berak musikalki jantzi eta apaindu ondoren, berriro euskal herriari itzuli dizkio, koruetan kantatu, edo musika tresnaz jo ahal izateko, gero J. Riezu fraile nafarra argitaratzen joan zaigun 10 liburukietan ikus ditzazkegun eran. Baina Aita Donostiaz gain, Charles Bordes, Salaberry, Azkue, Guridi, J. A. Santesteban, Sorozabal, Rodney Gallop eta beste musikari askori zor diogu hori.